'کرفتو' نخستین غار طبقاتی و دست کند ایران، چشم براه ثبت جهانی - عبدالله رحمانی*
چهارشنبه 20 دی 1396

غار طبقاتی و دستکند 'کرفتو' در 70 کیلومتری شمال شهر دیواندره و در مسیر جاده دیواندره - سقز و در 170 کیلومتری سنندج مرکز استان کردستان قرار دارد.
این غار به شماره 330 در سال 1318 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید و در سال‌های گذشته سعی شد تا با اجرای اقداماتی امکاناتی برای تسهیل بازدید علاقه مند در مسیر دسترسی به آن ایجاد شود.
غار کرفتو در چهار طبقه شامل 2 بخش طبیعی و دست کند است که در دوران دوم زمین شناسی شکل گرفته و از نوع غارهای آهکی است که بخش طبیعی آن دالانی به طول 750 متر دارد.
قسمت جلویی غار که محل سکونت انسان و قدمتی بیش از سه هزار سال دارد شامل هفت اتاق و 9 راهرو در چهار طبقه است که رمز و راز این غار را 2 چندان می‌کند.
در سر درب یکی از اتاق های طبقه سوم غار که از جنبه معماری صخره‌ای، دارای ظرافت ویژه‌ای است کتیبه‌ای به خط یونانی وجود دارد که به خانه هراکلس (اله یونانی) مشهور است در این کتیبه به زبان یونانی نوشته شده این خانه هراکلس است، هیچ پلیدی در آن راه نیابد.
کشف تراشه‌های سنگی در طبقه چهارم و محوطه بیرون غار طبقاتی کرفتو می‌تواند نشانه‌ای از استفاده انسان در دوران پیش از تاریخ از این غار باشد و نمونه سفال‌ها و اشیای بدست آمده، ادامه سکونت انسان را در طول دوران تاریخی اشکانی و ساسانی و سده‌های ششم تا هشتم هجری در آن مسجل می‌سازد.
در تعدادی از اتاق های این غار دستکند، نگارکندهای صخره‌ای آن با نقوش انسانی، حیوانی و گیاهی وجود دارد که در طول سالیان از گزند آسیب ها موصون نمانده است.
مشخصات اصلی این غار منحصربفرد از سوی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تهیه و در لیست انتظار ارسال برای ثبت جهانی قرار دارد ولی بدلیل محدود بودن ظرفیت تعداد آثار ارسالی برای ثبت جهانی هنوز نوبت غار کرفتو نرسیده است.
این مجموعه تاریخی بدلیل ویژگی های خاص نوع سنگ غار و طبقاتی بودن آن نیازمند حفاظت و نگهداری بیشتری است که با دایر شدن پایگاه زیویه - کرفتو، محافظت از این مجموعه بهتر شده است.
ثبت جهانی این اثر می تواند ضمن تامین اعتبارات بیشتر، زمینه را برای شناسایی و انجام مطالعات بیشتر این غار در سطح بین المللی فراهم کند.
غار کرفتو به عنوان یکی از سه ضلع مثلث آثار باستانی منطقه شامل قلعه باستانی زیویه سقز و تخت سلیمان تکاب در آذربایجان غربی می تواند در جذب گردشگران و علاقمندان به جاذبه های تاریخی و آثار باستانی تاثیرگذار باشد که تاکنون این ضلع مهم (غار کرفتو) کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
با ثبت جهانی مریوان به عنوان شهر جهانی کفش کلاش، امیدها برای ثبت جهانی غار کرفتو به عنوان نخستین اثر تاریخی استان کردستان نیز بیشتر شده است.
ثبت جهانی غار کرفتو می تواند در توسعه صنعت گردشگری و ایجاد زیرساخت های مورد نیاز این صنعت در این منطقه تاثیرگذار باشد و به علاوه در کنار سایر ظرفیت های کردستان در زمینه اماکن اقامتی و جاذبه تاریخی و طبیعی، گامی در راستای توسعه استان باشد.
خبرنگار مرکز سنندج

,ایرنا